Kritische vragen

Wat is het verschil tussen E.G.O. en andere onderwijsconcepten?: Ervaringsgericht onderwijs is meer dan een onderwijstheorie. Van de leerkracht en alle betrokkenen van de school wordt een ervaringsgerichte houding verwacht, uitgaande van aanvaarding, echtheid en empathie. Waar sommige scholen vooral uitgaan van aanbod, andere van producten (testgegevens), richt het E.G.O. zich op het proces dat zich afspeelt in kinderen, in de groep. Het onderzoekt de ervaringsstroom van mensen, zichtbaar in welbevinden (hoe maakt iemand het) en betrokkenheid (hoe doet iemand het) Leerkrachten hebben aandacht voor: een goed voorbereide omgeving, ruimte voor initiatieven van kinderen en zijn in gesprek met kinderen. Zij hebben permanente aandacht voor kinderen en nemen interventies op basis van die observaties, waardoor diepgaand leren tot stand komt op eigen niveau en tempo.

Hoe scoren kinderen op E.G.O. Scholen?: Ervaringsgerichte scholen scoren goed. Kinderen worden er aangesproken op hun `eigen kunnen´ en ontwikkelen zich op hun eigen niveau en in hun eigen tempo. De meerwaarde die E.G.O. te bieden heeft komen voort uit de initiatieven die de kinderen zelf ontplooien. Ze worden daardoor zelfstandiger en ondernemender. Zij leren er hun eigen onderwijs mee vorm te geven en daar verantwoordelijkheid voor te dragen. Kinderen die zo een reëel competentiegevoel krijgen, kunnen goed alleen en goed samenwerken.

Hoe is de aansluiting naar het voortgezet onderwijs?: Bij de aansluiting naar het voortgezet onderwijs blijkt dat de kinderen zich doorgaans heel goed redden. Kinderen vallen in positieve zin op doordat ze gewend zijn zelfstandig te werken, te plannen, en initiatieven te nemen. Verder zijn ze (op hun eigen niveau) goed uitgerust om datgene wat ze niet weten op te zoeken. Niet alle docenten zijn (al) gewend om met kritische, zelfbewuste kinderen op te trekken. Maar als het potentieel en op een positieve manier zichtbaar wordt, worden docenten en leerling vaak goede partners.

Is ieder kind geschikt voor het E.G.O. Onderwijs?: Ervaringsgericht onderwijs sluit aan bij de ontwikkeling van ieder kind. Het is een zeer adaptieve vorm van onderwijs. Heeft een kind meer rust en structuur nodig dan zal hij, zolang als nodig, door de leerkracht `aan de hand´ worden meegenomen. Heeft een kind meer tijd nodig om de leerstof zich eigen te maken of heeft hij juist meer uitdaging nodig, dan kan dat. Een kind met een lage intelligentie is niet per defenitie aangewezen op het speciaal onderwijs. Wanneer welbevinden en betrokkenheid goed zijn, en er dus ontwikkeling op zijn niveau plaatsvindt, kan een kind de school doorlopen (met eventueel aangepaste eindtermen), maar tegelijkertijd is het zo dat kinderen die meer kunnen en willen niet geremd worden in hun ontwikkeling.

Is iedere leerkracht geschikt voor deze vorm van onderwijs?: Niet iedere leerkracht zal zich even prettig voelen in een ervaringsgerichte school. Er wordt van je verwacht dat je vertrouwen hebt in de groei- en wilskracht van kinderen. Een positieve mensvisie is van belang. Dat je ruimte durft te laten, processen durft te laten gebeuren en heel dicht bij de kinderen staat is een voorwaarde. Het vraagt organisatievermogen, inlevingsvermogen en acceptatie. Maar wanneer je kiest voor deze vorm van onderwijs, dan ervaren de meeste leerkrachten dat het geweldig is om mee te gaan in de ervaringsstroom van kinderen. Het is een voortdurend ontwikkelingsproces, van kinderen en van jezelf. Het vraagt betrokkenheid bij de organisatie, de ander en jezelf.

Hoe houd je overzicht op alle processen?: Wanneer je een ervaringsgerichte groep in bedrijf ziet, zie je een actieve groep met intense uitwisselingen. De leerkracht laveert daartussen. Begeleidt bij hoeken, geeft instructies aan grote of kleine groepen en helpt individuele leerlingen. Een goede klassenorganisatie is onontbeerlijk. Rijk milieu, duidelijke hoeken, duidelijke werkmomenten en goede afspraken. Kinderen moeten weten binnen welke grenzen ze kunnen exploreren. In de klassenmap legt de leerkracht vast wat er die dag gebeurt in de kring, tijdens contractwerk, projectwerk, ateliers en vrije momenten. Belangrijk rustpunt zijn de observatiemomenten, waarin de leerkracht de tijd neemt om alle leerlingen de revue te laten passeren. Regelmatig wordt er geëvalueerd en naar aanleiding van de evaluatiemomenten bereidt de leerkracht nieuw aanbod en interventies voor. Door observatielijsten en checkmomenten worden de niveau´s van kinderen bij gehouden. Daarop wordt klassikaal, groeps- of individueel aanbod op afgestemd. Het Cego heeft duidelijke KindVolgSystemen ontwikkeld die de voortgang en stagnaties in kaart brengen.

Wat is de rol van ouders binnen een ervaringsgerichte school?: Ouders als partners zijn in E.G.O. scholen onmisbaar. Op alle niveau´s. Samen dragen ouders en leerkrachten zorg voor de opvoeding van de kinderen. Een goede communicatie over kinderen is dus wezenlijk. De drempel om binnen te lopen moet laag zijn. Samen denken over optimalisering van het welbevinden en de betrokkenheid van het kind werkt over en weer inspirerend. Op groepsniveau zijn er ateliers, hulp bij lezen en excursies etc. Op allerlei manieren kunnen ouders bijdragen aan een rijker milieu, meer aandacht voor de kinderen, meer mogelijkheden van onderwijsaanbod, dan wanneer de leerkracht er alleen voor staat. Op schoolniveau kunnen ouders meedenken in de diverse werkgroepen op praktisch en onderwijskundig gebied. Verder zijn er natuurlijk ook bestuurlijke taken zoals medezeggenschapraad en ouderraad. Wanneer je als ouder kiest voor een ervaringsgerichte school, kies je voor een manier van kijken naar kinderen, voor respectvol omgaan met elkaar en vertrouwen hebben in ontwikkelingen. Daar een bijdrage aan leveren is een eervolle activiteit.

Is het E.G.O. alleen in de kleuter en onderbouw geschikt?: Het E.G.O. is ontstaan en doorontwikkeld in de kleuter en onderbouw. Een stel kleuterleidsters hebben met Professor Laevers de basis gelegd. Een aantal scholen in Nederland hebben met name de midden en bovenbouw vorm gegeven. De praktijkprincipes zijn altijd hetzelfde. Die overstijgen de basisschool. De essentie van het E.G.O. (aandacht en interesse hebben voor de ervaringsstroom van anderen, met welbevinden en betrokkenheid als procesvariabelen) is van toepassing op iedereen in elke organisatie die recht wil doen aan de eigenheid van mensen.

Inspectie en E.G.O.?: De onderwijsinspectie houdt met het nieuwe toezichtskader rekening met scholen voor Ervarings Gericht Onderwijs. Daarbij heeft zij intensief en volwaardig samengewerkt met het Expertisecentrum voor E.G.O. Nederland. Het nieuwe toezichtskader staat vermeldt op de site www.onderwijsinspectie.nl Tevens heeft de onderwijsinspectie het digitale procesgericht Kind Volg Systeem van het Ervarings Gericht Onderwijs positief beoordeeld. (Dat is zeer bijzonder omdat de onderwijsinspectie zelden vooraf een waardeoordeel geeft). Hoe vind ik meer informatie? Kijk op www.ervaringsgerichtonderwijs.nl.

Wat is een continurooster?: Lees meer over het continurooster op deze pagina.

Waarom hebben wij een continurooster?: Lees meer over het continurooster op deze pagina.